PRODUKCJA DISCOVERY
HISTORIA OPARTA NA FAKTACH.
POCZTA
- Cześć, Fred. - Jak tam?
- Cześć. - Cześć, Ted.
BIBLIOTEKA
Cześć, Thereso.
O rany, jak dobrze, że jesteś.
Możesz mi dziś pomóc? Będzie zamieszanie.
- Cześć, Alan. - Dzień dobry.
Przyniosłeś dodatki. Możesz to podnieść?
Co to za wielkie wydarzenie?
OPUBLIKOWALIŚMY MANUSKRYPT UNABOMBERA
Przeczytałam go rano na stronie internetowej FBI.
Widać, że to wykształcony i inteligentny człowiek.
- Wiele z jego myśli do mnie przemawia. - Sympatyzujesz z zamachowcem?
Uważaj, FBI może się zainteresować.
Musieliśmy zamówić mnóstwo dodatkowych egzemplarzy.
- Dlaczego? - Manifest. Prowadzimy zapisy.
Wyjaśnili to w The Times.
Wybierał cele, które coś reprezentowały.
Wszystko, o czym mówi: środowisko, komputery, klonowanie.
Wysyłał bomby
do ludzi, którzy reprezentowali to, z czym walczył.
Robert Wright. „W większości z nas jest trochę z Unabombera.
Możemy nie podzielać jego podejścia do wyrażania żalu, ale też go odczuwamy”.
Jeszcze to. Popatrz. Robert Sale w The Times.
„Społeczeństwo musi zrozumieć pierwsze zdanie Manifestu,
które powinno stać się hasłem programu politycznego”.
Zapomniałam, jak brzmiało...
Rewolucja przemysłowa i jej konsekwencje
stały się katastrofą dla ludzkiej rasy.
Widzisz? Masz mnie za wariatkę, ale jest w tym prawda.
Po Post trzeba się zapisać w kolejkę.
- Zapisała się pani? - Nie.
Drogi Davidzie,
rozpocznę oświadczeniem, że ten list nie jest przeprosinami,
a moje uczucia wobec Lindy nie zmieniły się.
Ale znalazłem się na życiowym skrzyżowaniu dróg
i potrzebuję braterskiej porady.
Pewne zajęcie, któremu poświęcałem wiele czasu
przez większość dorosłego życia, teraz stało się...
niepotrzebne.
BOMBA W PAPIEROWYM OPAKOWANIU WYBUCHA PO OTWARCIU
Wybacz, że nie napiszę o tym więcej.
BOMBA RUROWA ZASILANA BATERIAMI D
Cześć, Ted.
Wiesz, że zawsze miałem problemy z relacjami międzyludzkimi.
Nie rozpoznaję u innych uczuć i nie potrafię stwierdzić, o czym myślą.
Chodź tu. Jak było w szkole? Rozmawiałeś z panią Noble o sobocie?
Rozmawiałem i zgodziła się.
Przez całe życie czułem, że obserwuję świat
zza szyby...
i nie wiedziałem, jak dostać się na drugą stronę,
gdzie wszystko jest takie proste.
Muszę się dowiedzieć, skąd wiadomo, że już za późno na zmianę?
Jak stwierdzić, czy da się zacząć od początku?
1953 EVERGREEN PARK, ILLINOIS
Od początku byłem skazany na dziwactwo.
Wciąż winię za to mamę i tatę.
SZÓSTA KLASA
Umieścili mnie dwie klasy wyżej...
Nie byłem gotowy.
Usiądź.
Najgorsze było to, że i tak byłem od wszystkich bystrzejszy.
Nigdy nie mówiłem ci o Dougu, ale tam się wszystko zaczęło.
Wiem, że to był początek, bo to mój pierwszy...
eksperyment.
- Popatrz na to. - Świetne.
CZŁOWIEK PREHISTORYCZNY
Nawet teraz, 40 lat później,
można powiedzieć, że Doug był moim jedynym przyjacielem.
Odpalamy za dziesięć,
dziewięć, osiem,
siedem, sześć, pięć, cztery,
trzy, dwa, jeden.
Start!
Goń go.
Wykurz go stąd.
- Idź stąd. - Rzuć mu w oko.
Wynoś się stąd!
Nic ci nie jest?
- Cześć, Timmy. - Cześć.
Co dzisiaj mieliście na matematyce?
Pani Chipman jest do bani,
równania kwadratowe mnie dobijają,
a ona nawet nie wyjaśni, do czego są potrzebne.
- Nie zrobiła tego? - Nie.
Ale one są wszędzie.
Kiedy rzucasz piłkę albo strzelasz z pistoletu,
to równania kwadratowe.
Wciąż zadaję pytanie,
jak z niewinnego dzieciaka stałem się tym, kim jestem?
Myślę, że to przez Harvard.
O tym też nie wiesz, o Murrayu ani o niczym.
Dziękuję.
Mama i tata się cieszyli, „mój syn na Harvardzie”.
Wyobrażasz sobie, jak samotny czułem się w college'u, w wieku 16 lat?
1958 CAMBRIDGE, MASSACHUSETTS
Dziękuję bardzo.
KLUB DEMOKRATYCZNY
- Dziękuję. - Nieźle.
- Proszę. - Dziękuję.
„CHCEMY Z TOBĄ POROZMAWIAĆ!”
WYDZIAŁ PSYCHOLOGII POSZUKUJE WOLONTARIUSZY DO BADANIA
Wszystkie te pytania, wszystkie wyjaśnienia teorii.
Dziękuję.
Chciałem być dokładnie taki, jak profesor Henry Murray.
Promieniujący grecki bóg Harvardu.
Rozprowadź je jak najszybciej.
- Wierzę w ciebie. - Wiem.
Gdy znaleźliśmy się w sali, byliśmy zdesperowani, by się dostać,
żeby nas wybrał, wprowadził w zamknięte grono, do swojego stada.
Był ręką Boga, oddzielającą owce od kóz.
CZĘSTO ODCZUWAM NIENAWIŚĆ WOBEC BLISKICH.
...NAPRAWDĘ MNIE ROZUMIE.
Jeśli wywołam numer, proszę wstać i nie siadać.
Numer jeden...
pięć...
21,
24,
47 i 89.
Osobom stojącym dziękuję za udział, możecie wyjść.
Proszę nie odwracać kartek, zanim nie powiem „zacznijcie”.
Zacznijcie.
Numer cztery...
siedem, osiem...
15, 23...
37, 42, 61,
80, 91,
96.
Gratulacje, jeśli wciąż tu jesteście, dostaliście się.
Sesje indywidualne zaczną się za tydzień.
Nikt nigdy nie zapytał mnie, jak się czuję, czy nic mi nie jest,
a nawet która godzina.
Theodore, dziękuję, że przyszedłeś.
A tam profesor Harvardu pytał mnie, co sądzę o świecie.
- Słuchał... - Cudowne biuro.
...i nawet robił notatki, wyobraź to sobie.
Czułem się, jakby Chrystus zstąpił z nieba, by ze mną porozmawiać.
Tak bardzo próbujemy usprawiedliwić emocjonalne reakcje moralnością,
że kodeks moralny rozrzedza się i staje się bezwartościowy.
- Myślisz, że to nieuniknione? - Dla każdego powinno to być indywidualne.
To trwało prawie rok,
a te cotygodniowe wycieczki były dla mnie rajem.
Nauka sądzi, że ma idealne dowody empiryczne na wszystko,
ale nie mówi nam nic o ludziach.
Wpatrujące się w siebie pudle.
Nie sądzisz, że wolność jest tylko tym, czym ją nazywamy?
Nazywamy ją więzieniem, a nie klasztorem.
Różnica polega na tym, że mnisi mogą odejść, kiedy zechcą.
Mają wolną wolę.
Czytaliśmy artykuł o efektach stresu u myszy.
Jeśli w klatce są dwie myszy, wiodą szczęśliwe i długie życie.
Ale jeśli włożymy tam 20 myszy, namieszamy w ich psychice.
Uważam,
że uprzemysłowione społeczeństwo koliduje z wolnością jednostki,
więc powinniśmy je zniszczyć i zastąpić społeczeństwem prymitywnym,
by ludzie mogli być wolni.
Nie było żadnych ograniczeń, rozmawialiśmy o wszystkim.
O całym moim życiu, marzeniach i obawach.
Jestem samoukiem. Mój ojciec nie mógł pojąć szachów.
Doceniał mnie za to, kim naprawdę byłem.
Osobiście nigdy nie rozumiałem atrakcyjności kobiecego tyłu,
może poza murzynkami.
- Dziękuję, że się panowie zjawili. - Oczywiście.
Panie Kaczynski, zaraz dołączymy.
Może też zapalę, jeśli mamy jeszcze chwilę.
PAPIEROSY BALKAN SOBRANIE
Balkan Sobranie? Dobry chłopak.
To moi przyjaciele z rządu.
Theodore to jeden z moich najlepszych obiektów.
Dzielił się z nami bardzo ciekawymi ideami.
Chodźmy tędy.
Spróbujemy czegoś innego. Ci mężczyźni zjawili się,
bo te badania posłużą czemuś więcej niż poszerzeniu wiedzy psychologicznej.
Jesteś częścią czegoś o wiele większego.
To ważne dla przyszłości wolnego świata.
Nie mogę się ruszać.
Możesz wyjść, kiedy tylko zechcesz.
Wiesz o tym, prawda?
- Nic mi nie będzie. - Dobry chłopak.
W ciągu ostatniego roku zapewniłeś nam setki stron materiału,
przekazując swoją życiową filozofię
oraz marzenia o przyszłości swojej i świata.
Cudownie było przyjrzeć się najgłębszym zakamarkom twojego umysłu.
Mam nadzieję, że czujesz, że byłeś całkowicie szczery,
a twoja praca reprezentuje to, kim jesteś i w co wierzysz.
Oczywiście.
Nasze rozmowy i zadania sprawiały mi przyjemność.
- Nie ukryłbym nic przed panem. - To dobrze.
Zaczynajmy.
Pozwoliłem sobie podzielić się notatkami z innymi naukowcami,
największymi umysłami Harvardu.
Jestem zaszczycony. Dzień dobry.
Niestety, ich wnioski są jednogłośne.
Stwierdzili, że większość twoich idei jest zapożyczona, banalna i dziecinna,
a reszta jest oczywistym absurdem.
Profesorze, chętnie to wyjaśnię.
Obejrzyj film z naszej ostatniej sesji.
Pomoże wyjaśnić ich opinię.
Uważam, że uprzemysłowione społeczeństwo koliduje z wolnością jednostki,
więc powinniśmy je zniszczyć
i zastąpić społeczeństwem prymitywnym, by ludzie mogli być wolni.
Nasi recenzenci uznali go za miałką i niedojrzałą
powtórkę z Jacquesa Ellul.
Tyle mówisz o autonomii, a wszystkie swoje przekonania ukradłeś
z książki, która pochodzi z rynku masowego.
- Nie twierdziłem, że moje przekonania... - Zaczekaj, teraz najlepsze.
Technologia i jej struktury społeczne
sprawiły, że jednostka jest pasywna, bezsilna i uwięziona przez zasady.
Urojeniowe usprawiedliwienia.
„Gdybym urodził się jaskiniowcem, byłbym gwiazdą”.
Może powinieneś winić własne niedoskonałości?
- To kompletnie... - Może jesteś jedynie
przeciętnym matematykiem, próbującym usprawiedliwić własne błędy?
Nie, to na pewno system jest zły!
Bo oczywiście ty jesteś bardziej spostrzegawczy niż inni.
Musimy pozbyć się wszystkiego, co sztuczne i powrócić do natury.
W razie załamania społeczeństwa nie miałbyś szans.
Dziwaczny, mały samiec beta, taki jak ty.
Gwałciliby cię na śmierć, po chwili stałbyś się karmą dla psów.
I pewnie by mu się spodobało.
Mówiłem, żeby nie wspominać o jego sadomasochistycznych skłonnościach.
To nie fair.
Ludzie będą mnie szanować.
Poznają moje przekonania i uczynią mnie władcą świata.
Gdy napisałem do twojej matki, by uzyskać jej pozwolenie,
nie tylko podpisała zgodę, przysłała też list.
„Theodore pilnie potrzebuje pomocy psychologicznej.
Wielu ludzi nazywa go dziwakiem”.
Mama by tego nie napisała.
„Moczy się w łóżku i masturbuje tak często,
że obawiam się o konsekwencje dla jego psychiki i ciała.
Żywi się urojeniami o wielkości, kompletnie nieprzystającymi
do jego umysłowych i fizycznych możliwości.
Wyrażam zgodę na wszystko, co może pomóc mojemu synowi.
Wanda Kaczynski”.
- Jego matka to napisała? - Każdemu odczytujemy ten sam list.
Otrzymalibyśmy lepsze wyniki przy dopasowaniu treści,
ale preferuję standaryzację tej fazy.
Człowiek oddał cugle do rozwoju społeczeństwa...
Dowiedziałem się o tym wiele lat później, ale wszystko jest udokumentowane.
Murray był częścią MK-Ultra, rozległych badań CIA nad kontrolowaniem umysłu.
Udoskonalał techniki prania mózgu, by używać ich na sowieckich szpiegach,
łamać ich permanentnie i zmieniać ich przekonania.
A my byliśmy zwierzętami doświadczalnymi.
Wybierał najsłabszych, by sprawdzić, czy się złamią.
Inne dzieciaki miały przynajmniej 18, 19 lat.
Ja miałem 16.
Zdejmiemy elektrody.
Wspaniale się spisałeś.
Przewyższyłeś moje oczekiwania, tak świetnie ci poszło.
Nie mógłbym oczekiwać więcej od obiektu ani od przyjaciela.
Nie mogę się doczekać następnego razu.
Następnego?
Ta faza będzie trwała około 18 miesięcy.
Spodziewam się kolejnych, wspaniałych rzeczy.
Nigdy w to nie wierzyłem.
Wydawało mi się, że twoje przekonania są silne.
Nigdy w to nie wierzyłem. Te idee były...
Były głupie i dziecinne.
Tak czy owak...
do zobaczenia za tydzień.
Ted.
Twoje papierosy.
Ted.
Ted?
Skończyłem. Zauważyłem, gdzie próbowałeś mnie nabrać.
Widzisz, Timmy?
Masz matematyczny umysł.
To wyjątkowe, nie każdy taki jest.
Bardzo dobrze.
- Mogę zadać ci pytanie? - Pewnie.
Na osobności. Nie mogę przy mamie.
Thereso, możemy się przejść?
Pewnie.
Dręczą mnie każdego dnia.
Nazywają mnie gołębiem i wyginają mi palce.
Mama mówi: „Bądź sobą”, ale to typowa gadka mam.
Potrzebuję męskiej rady.
Tacy ludzie żerują na strachu i słabości, szanują jedynie siłę.
Powinieneś codziennie robić pompki i przysiady.
Wkrótce wyczują twoją siłę i zostawią cię w spokoju.
Nie będziesz musiał się bić.
To dobra ojcowska porada. Zacznę już dziś.
Jeśli będą ze mną zadzierać, zapłacą.
Najlepsze jest to, że wcale nie musisz tego robić.
Ale chcę wyrównać rachunki.
Nie musisz tego robić.
Nie ma znaczenia, co myśli o tobie świat,
co mówią łobuzy.
Różnisz się od nich, a to dobra rzecz.
Postrzegasz świat inaczej,
a to dobra rzecz. To nie gadka mamy.
Potrzeba niesamowitej siły i odwagi, by być innym od reszty,
ale to dobre, przysięgam.
Przysięgam.
Dobra.
Zaczekaj.
Proszę. Będziemy świętować moje urodziny.
Myślisz, że dasz radę przyjść? Nie musisz przynosić prezentu.
- Będzie ciasto. - To bardzo...
Nie wiem, czy mi się uda.
- To małe przyjęcie. - Tak...
Nie mam wielu przyjaciół. Ale nie musisz przychodzić.
Nie, chciałbym, tylko że...
jestem zajęty.
Nie musisz, jeśli nie chcesz.
Spróbuję.
- Okej? - Dobrze.
A teraz wracaj.
Dobra.
Murray uwodził mnie przez rok, a potem łamał przez dwa lata.
Dwa lata.
Dlaczego tam wracałem?
By udowodnić, że mogą mnie przypiąć do krzesła elektrycznego,
ale nigdy się nie poddam, nigdy mnie nie złamią...
i tak było.
Nie złamałem się.
Nie złamali mnie.
ZABAWMY SIĘ!
Teraz mogę przestać.
Mogę przestać.
Ale za każdym razem, gdy odpływam myślami, wracam do tej sali w Harvardzie.
Gdy tylko zamykam oczy, jestem tam, przypięty do krzesła,
bezsilny, zły, nieudolny, odarty z szacunku.
I czuję wielki gniew.
Żyłem w złości całe życie.
Każdy, kogo kochałem,
kogo podziwiałem, zdradził mnie. Mama...
Wydałaś mnie, skompromitowałaś przed profesorem Murrayem.
- Czemu napisałaś ten list? - Co?
Podpisałam zgodę, tak jak prosiłeś.
Doug... Murray...
i ty też, Davidzie.
Nawet ty.
Teraz cię złapię.
Rozwiążcie swoje równania.
Dobrze.
Cofnij.
Kilka razy.
Może się uśmiechniesz?
Musimy je zdjąć, zaraz przyjdą ludzie.
Ted, przestań. Daj spokój.
Ted.
Hej.
Idź do domu, zwalniam cię.
Zdrada po zdradzie.
Aż nie mogłem zaufać już nikomu.
Chcę, żeby mnie wysłuchali.
Żeby zapłacili za to, co mi zrobili.
Niech owce mnie znienawidzą.
Ale nie będą mnie ignorować.
Kiedyś to wszystko miało sens,
czułem się usprawiedliwiony,
ale gdy teraz o tym myślę...
Ile lat spędziłem przy tym stole?
Za każdym razem wydaje mi się, że poczuję się dobrze, będę szczęśliwy...
ale nigdy tak nie jest.
Czasem myślę, że próbuję ukarać tych ludzi,
bo mają to, czego pragnę:
dom, rodzinę...
mogą być normalni.
Mam 53 lata i jestem prawiczkiem.
Teraz widzę, że czas, który spędziłem na destrukcji,
mogłem poświęcić rodzinie, synowi,
komuś, kto by mnie podziwiał,
kogo mógłbym kochać.
Oddałem wszystko za szacunek.
Ale to, czego chcę naprawdę...
Moja przeszłość nie musi dyktować przyszłości, prawda?
Wciąż mogę się rozwijać...
i zmieniać...
prawda?
Masz dwa takie prezenty? Super.
- Nieźle. - O rany.
Nie tak miało się potoczyć moje życie.
Boże, Davidzie...
Nie tak miało się potoczyć.
Napisy: Inez Girek